SOSYAL HİZMET TANIMI

Sosyal hizmet, toplumsal değişim ve gelişimi, toplumsal bütünleşmeyi, insanların güçlenmesini ve özgürleşmesini destekleyen, uygulama temelli bir meslek ve akademik disiplindir. Sosyal adalet, insan hakları, kolektif sorumluluk ve farklılıklara saygı ilkeleri sosyal hizmetin temelinde yer alır. Sosyal hizmet kuramları, sosyal bilimler, insani bilimler ve yerel bilgiye dayalı olarak sosyal hizmet, yaşamsal zorluklarla baş etmek ve iyilik halini geliştirmek amacıyla insanlarla toplumsal yapıları ilişkilendirir. Bu tanım ulusal veya bölgesel düzeyler için geliştirilebilir.

SOSYAL HİZMET UZMANI

Sosyal hizmet tanımında yer alan işlevleri yerine getirmek amacıyla; birey, aile, grup ve toplumun sorun çözme ve başetme kapasitelerini geliştirerek psiko-sosyal işlevselliğin sağlanması, onarılması, korunması ve geliştirilmesini sağlayan; sosyal değişimi destekleyen; sosyal politika ve programların insan ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla planlanması ve uygulanmasının sağlanmasını amaçlayan; bu amaç kapsamında insan davranışına ve sosyal sistemlere ilişkin kuramlardan yararlanan, sosyal hizmete özgü yöntem ve tekniklerle uygulamayı yerine getiren meslek elemanıdır.

SOSYAL HİZMETİN AMACI

Bir disiplin ve meslek olan sosyal hizmet, insanlar ve çevreleri arasındaki birçok karmaşık hareketliliği inceler. Sosyal hizmetin amacı, her insanın potansiyelini tam olarak geliştirmesini, yaşamını zenginleştirmesini sağlamak ve işlev bozukluğunu önlemektir. Sosyal hizmet mesleği, sorun çözmeye ve değişime odaklanmıştır. Buna bağlı olarak sosyal hizmet uzmanları toplumdaki ve hizmet verdikleri bireylerin, ailelerin ve toplulukların yaşamlarındaki değişim temsilcileridir. Sosyal hizmet birbiriyle ilişkili bir değerler, kuram ve uygulama sistemidir. Sosyal hizmetin değerleri, mesleğin ulusal ve uluslararası ahlak kurallarını temsil etmektedir.

DEĞER TEMELİ

Sosyal hizmet insancıl ve demokratik ideallerden çıkmıştır ve değerleri her insanın eşitliğine, değerine ve haysiyetine saygıya dayanmaktadır. Yüzyılı aşan başlangıcından bu yana sosyal hizmet uygulaması insan gereksinimlerini karşılamaya ve insan potansiyelini geliştirmeye odaklanmıştır. Sosyal hizmet, insan hakları ve sosyal adalet ilkeleri çerçevesinde uygulamalarını gerçekleştirir. Sosyal hizmet uzmanları toplumsal açıdan dezavantajlı kişi, grup ve topluluklarla dayanışma içinde sosyal içermeyi teşvik etmek, yoksulluğu azaltmak, savunmasız ve ezilen kişileri özgürleştirmek için çalışır.

Sosyal hizmetin değerleri

  • İnsan haklarına duyarlılık
  • Demokrasi
  • Eşitlik
  • Ayrımcı olmamak
  • Sosyal adalet
  • Yaşam Kalitesini gözetmek
  • Katılımcılık
  • Objektiflik
  • Şeffaflık
  • Sorumluluk
  • Yaratıcılık
  • İşbirliğine açık olmak
  • Liderlik, eğitim, araştırma ve ifade özgürlüğü
  • Ekip çalışması
  • Etik değerlere bağlılık
  • Değişime ve gelişmeye inanma
  • Toplumsal cinsiyet duyarlılığı
  • Toplumsal duyarlılık
  • Üretkenlik
  • Akılcı olmak
  • Uzlaşma kültürü
  • Dürüstlük
  • Hoşgörü
  • Güvenilirlik
  • İdealizm
  • Çevre bilinci
  • Kanıta dayalı karar alma süreci
  • İnsan potansiyeline inanç

KURAM TEMELİ

Sosyal hizmet, yöntemini; kendi bağlamına özgü yerel ve bölgesel bilgiyi de içeren, araştırmalardan ve uygulama değerlendirmelerinden sağlanan kanıta dayalı sistematik bir bilgi tabanına dayandırmaktadır. Sosyal hizmet, insanlar ve çevreleri arasındaki etkileşimlerin karmaşıklığının ve insanların hem bir şeyden etkilenme hem de üzerlerindeki biyo-psiko-sosyal-kültürel faktörleri de içeren pek çok etkiyi değiştirme kapasitesinin farkındadır. Sosyal hizmet mesleği karmaşık durumları analiz etmek ve bireysel, örgütsel, sosyal ve kültürel değişimleri kolaylaştırmak amacıyla insan gelişimi ve davranışı ile sosyal sistem kuramlarından yararlanır.

SOSYAL HİZMET UYGULAMASI

Sosyal hizmet toplumda var olan engelleri, eşitsizlikleri ve adaletsizlikleri ele alır. Krizlere ve acil durumlara olduğu kadar, günlük kişisel ya da sosyal sorunlara da yanıt verir. Sosyal hizmet, insanlara ve çevrelerine yönelik bütüncül odağıyla tutarlı olarak pek çok vasıf, teknik ve etkinlik kullanır. Sosyal hizmet müdahaleleri öncelikle insan odaklı psikososyal süreçlerden, sosyal politika, planlama ve kalkınmaya dâhil olmaya kadar değişiklik gösterir. Bunlar hem danışmanlığı, klinik sosyal hizmeti, grup çalışmasını, sosyal pedagojik çalışmayı ve aile tedavisi ile terapisini hem de toplumda insanların hizmet ve kaynak edinmesine yardıma yönelik çabaları içerir. Müdahaleler ayrıca kurum iradesini, toplum örgütlenmesini, sosyal politikayı ve ekonomik gelişmeyi etkilemek amacıyla sosyal ve politik faaliyetlerde bulunmayı da içerir. Sosyal hizmetin bütüncül odağı evrenseldir; ancak sosyal hizmet uygulamasının öncelikleri kültürel, tarihsel ve sosyo-ekonomik koşullara bağlı olarak ülkeden ülkeye, zamandan zamana çeşitlilik gösterebilir.

* Kaynak: Uluslararası Sosyal Hizmet Uzmanları Federasyonu web sayfası (http://www.ifsw.org)

 

SOSYAL HİZMET UZMANLARININ ÇALIŞMA ALANLARI

İstihdam avantajı yüksek olan sosyal hizmet bölümünden mezun olanlar sosyal hizmet uzmanı unvanı ile sosyal çalışmacı kadrosunda başta Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı olmak üzere;

Sağlık Bakanlığı’na bağlı birimlerde,

Adalet Bakanlığı’na bağlı birimlerde,

Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı birimlerde,

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na bağlı birimlerde,

Üniversite hastaneleri ve özel hastanelerde,

Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu’nda,

Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları’nda,

Yerel yönetimlerde,

Sosyal hizmetler alanında hizmet veren sivil toplum örgütlerinde,

Sosyal hizmetler alanında varolan özel sektör (kreşler, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri, özel huzurevleri) kuruluşlarında çalışabilmektedir.


Başa Dön